het verhaal

Het groot-goed te eeklo

Een citaat uit Appeltjes van Meetjesland:

“Hoeven liggen naast elkaar langs straten met een boomgaard tussenin, de akkers liggen erachter in rechthoekige stroken. Grote hofsteden daarentegen liggen afgelegen, afgezonderd van de hoofdwegen, te midden van de akkers die tot het hof behoren. Zij zijn slechts bereikbaar langs een landweg of een dreef."

Een van die historische hofsteden is de Huysmanhoeve. Het poortgebouw en woonhuis zijn beschermd als monument. Het erf met de dreef, omwalling, dienstgebouwen en boomgaard is beschermd als dorpsgezicht. De site kent een dubbele omwalling, waarvan de buitengracht vandaag gedempt en daardoor niet langer zichtbaar is in het landschap.

Van de 13e eeuw tot midden 20e eeuw vormde deze omwalling een gesloten systeem met twee poorten. De zuidelijke poort met poortgebouw en dreef fungeerde als hoofdtoegang. Een kleinere noordelijke poort vormde een tweede toegang en ontsloot voornamelijk de achterliggende akkers en weilanden.

In de voorbije halve eeuw verloor dit gesloten en controleerbare systeem geleidelijk zijn functie. Vooral aan de noordzijde verdween het gevoel van een omsloten erf binnen de omwalling.

vierkantshoeve

Aan de zuidzijde betreed je de site via de toegangsweg onder het historische poortgebouw. De varkensstal en zijgevel van de hoevewoning begeleiden je naar een ommuurd voorhof voor het eigenlijke binnenhof. Aan de overzijde van de site creëren we een gelijkwaardige toegang door de bestaande varkensstal te spiegelen in een nieuw volume: de Keet.

Eenzelfde strategie wordt toegepast voor een nieuwe annex links van de dwarsschuur: het Schuurtje. De zuidoostelijke hoek van de site wordt gevormd door de hoevewoning en het aangebouwde sanitair gebouw. Op een gelijkaardige manier sluit de nieuwe annex de gebouwcirkel in de noordwestelijke hoek.

De inplanting van deze twee nieuwe gebouwen versterkt de gesloten erfstructuur van de historische hoeve. Het onderscheid tussen het semi-verharde binnenhof en het zachte buitenhof blijft behouden. Bestaande zichtassen bewaren de openheid en beleving van het erf.

restauratie van de dwarsschuur

De bestaande dwarsschuur wordt gerestaureerd en herbestemd tot nieuwe cafetaria. Het karakter en de historische gelaagdheid van de schuur blijven behouden. De karaktervolle houten spantenstructuur wordt gerestaureerd, samen met het volledige exterieur.

Voor het nieuwe programma voegen we hoofdzakelijk twee nieuwe elementen toe. Beide ingrepen blijven duidelijk leesbaar als hedendaagse toevoegingen binnen de historische dwarsschuur.

1. De schuur wordt met een glazen wand in stalen schrijnwerk opgedeeld in een geconditioneerde binnenruimte en een overdekte buitenruimte. Zo wordt hetzelfde architecturale volume op twee verschillende manieren gebruikt.

2. Een nieuwe sculpturale schouw bundelt alle nieuwe technieken en voorzieningen. De materialisatie onderscheidt zich bewust van de bestaande elementen in de dwarsschuur. De schouw doorbreekt het dak en maakt de herbestemming van de schuur ook aan de buitenzijde zichtbaar.

tweemaal nieuwbouw

Het Schuurtje, als nieuwe annex bij de dwarsschuur, bestaat uit een open staalstructuur waarin twee geconditioneerde volumes met sanitaire functies worden geplaatst. De nieuwbouw sluit qua schaal, dakvorm en inplanting aan bij de bestaande gebouwen op de site, maar blijft door zijn materialisatie duidelijk leesbaar als hedendaagse toevoeging.

De Keet is ontworpen als spiegeling van de bestaande varkensstal bij het zuidelijke poortgebouw. Deze open schuur vormt een nieuw poortgebouw voor de toegang vanaf de noordzijde. Het gebouw biedt plaats aan de houtsnipperkachel en voorziet opbergruimte voor CSA (Community Supported Agriculture). De installatie voorziet de site van lokale, duurzame warmte en bepaalt mee het uitgesproken schouwvolume.

De structuur van de Keet is in essentie dezelfde als die van het Schuurtje. Toch krijgen beide nieuwbouwvolumes een eigen uitstraling. Het Schuurtje wordt rood gelakt en sluit zo aan bij de dwarsschuur, terwijl het metaal van de Keet zijn natuurlijke kleur behoudt.