ZOOM architecten

Team
ZOOM architecten
Callebaut architecten
Exponanza
Leen Vanthuyne
Opdrachtgever
Stad Roeselare
Locatie
Polenplein 15
8800 Roeselare
Oppervlakte
2000 m²
bouwkost
4,3 mln euro excl. BTW

Renovatie, restauratie en uitbreiding van het Nationaal Wielermuseum in Roeselare tot KOERS, Museum van de Wielersport. Het project omvat de restauratie van het bestaande monument, nieuwe architectuur, interieur, buitenaanleg en volledige scenografie, ontworpen vanuit één overkoepelende visie.

Het voormalige Arsenaal, een imposant monument uit 1903 aan het Polenplein, speelt een centrale rol in het ontwerp. In 2012 besliste het stadsbestuur van Roeselare om te investeren in de verdere uitbouw van het Wielermuseum.

Na een open wedstrijd werden ZOOM architecten, Callebaut architecten en Exponanza geselecteerd om het project samen te realiseren. Sinds september 2018 huisvest het gebouw het vernieuwde museum KOERS.

het verhaal

Een totaalproject

Uniek aan het project is de manier waarop restauratie, renovatie, inbreiding, uitbreiding en scenografiesamenkomen. Het resultaat is een geïntegreerd totaalproject dat het voormalige Wielermuseum transformeert tot een hedendaagse culturele plek met een bredere sociale en publieke betekenis.

Bij de restauratie kiezen we niet voor een volledige reconstructie, maar voor het herstellen van de oorspronkelijke geest van het statige gebouw. Met strategische ingrepen versterken we de intrinsieke kwaliteiten van het voormalige Arsenaal, waaronder de materiaalpolychromie, bestaande structuur en ruimtelijkheid.

Een nieuwe uitbreiding geeft het monument een tweede gezicht en creëert nieuwe relaties met de directe omgeving. De voormalige museumtuin wordt omgevormd tot publieke buitenruimte en gekoppeld aan een fietsonthaalpunt. Zo wordt de site sterker verankerd in de omliggende stad en het fietsnetwerk.

transformatie door uitbreiding

Het ruimtelijke concept van de uitbreiding vertrekt vanuit het monument en de bestaande ruimtelijke context aan de achterzijde van de site. Het ontwerp maakt de overgang tussen museum en omgeving zo vanzelfsprekend mogelijk. Het niveauverschil tussen gebouw en museumtuin wordt daarom opgevangen in de buitenaanleg en niet in het historische gebouw.

De nieuwbouwuitbreiding wordt ontworpen als een open structuur die zich rond het bestaande monument vouwt. Ter hoogte van het fietspad blijft de luifel bewust laag, zodat het zicht op het historische gebouw zoveel mogelijk behouden blijft. Richting de museumtuin opent de structuur zich verder.

Deze uitbreiding vormt de sleutel om de achterzijde van het gebouw te transformeren tot een open, levendige en publieke plek. Zo krijgt KOERS ruimte voor maatschappelijke, sociale en culturele activiteiten naast de eigenlijke museumfunctie.

transformatie door strategisch breken

Aan de achterzijde van het museum krijgt de volledige laatste travee van het bestaande gebouw een nieuwe verticale circulatie met trappen en een lift. Hiermee worden alle verdiepingen toegankelijk voor verschillende gebruikers.

Enkele historische elementen worden doelgericht doorbroken om de niveaus van kelder tot zolder ruimtelijk met elkaar te verbinden. Hierdoor ontstaat een nieuwe verticale ruimte met doorkijken en visuele relaties tussen de verschillende verdiepingen. Alle functies en niveaus worden zo sterker met elkaar verbonden.

Ook binnen een beschermd of historisch gebouw kunnen ingrijpende structurele aanpassingen plaatsvinden wanneer ze vertrekken vanuit een duidelijke architecturale visie. Door nieuwe ingrepen bewust leesbaar te houden, ontstaat een gelaagd samenspel tussen oud en nieuw.

transformatie door verankering in de omgeving

Het monument en de nieuwe uitbreiding staan op een helder afgelijnde verharde basis die beide architecturale volumes samenbrengt. De bestaande museumtuin wordt heringericht tot een groene publieke ontmoetingsplek in het centrum van Roeselare.

De oorspronkelijke museumtuin was een afgesloten, ommuurde parking zonder sterke relatie met de stad of de directe omgeving. Door een deel van de tuinmuur aan de zijde van het fietspad te verwijderen, wordt de museumtuin opengesteld en ontstaat een rechtstreekse verbinding met het voorbijlopende fietsverkeer.

Daarnaast krijgt de tuin verticaal groen dat aansluit bij de verticale opbouw van het monument. Tegelijk schermt deze groene structuur minder aantrekkelijke volumes in de onmiddellijke omgeving visueel af.

transformatie door linken met bestaande netwerken

Het nieuwe koerskaffee en de opengelegde museumtuin vormen samen een tweede voorzijde en een nieuwe toegang tot het museum.

KOERS ligt aan het Provinciaal Fietsroutenetwerk. Daarom wordt de museumtuin ingericht als fietsonthaalpunt en rechtstreeks toegankelijk gemaakt vanaf het naastliggende fietspad. De tuin krijgt onder meer oplaadpunten voor elektrische fietsen, fietsstallingen, een doe-het-zelf fietsherstelpunt en een plek om fietsen af te spuiten.

De drie toegangspoorten in de voorgevel vormen een sterke visuele verbinding tussen het Polenplein, het onthaal van het museum, de museumtuin en het Provinciaal Fietsroutenetwerk.

zin in meer?

bekijk deze projecten